Diploma Kiralama

Diploma Kiralama

1. Genel olarak

4734 sayılı Kanunun 62/h maddesinde “İş deneyimi bulunmayan mühendis veya mimarların, aldıkları lisans eğitimine uygun yapım işi ihalelerine başvurularında, toplam süresi onbeş yılı geçmemek kaydıyla mezuniyetlerinden sonra geçen her yıl, 216.681 Türk Lirası olarak hesaplanmak üzere 10 uncu madde kapsamındaki benzer iş deneyimi olarak dikkate alınır. Bu süre iş deneyimi bulunan mimar ve mühendisler için uygulanmaz. Bu bent kapsamında elde edilen deneyim mühendis ve mimarın beş yıldır en az % 51 hissesine sahip olduğu tüzel kişiler tarafından da kullanılabilir.” hükmü yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen tutar 2017 yılı diploma (Mezuniyet belgesi) iş bitirme tutarının yıllık kısmını göstermektedir.

2017 yılından 2018 yılı Şubat başına kadar girilecek yapım ihalelerinde kullanılabilecek yıllık diploma iş bitirme tutarı 216.681 TL olup, bu tutar en fazla 15 yıllık süre ile çarpılacaktır. Yani, sadece diploma ile ihaleye katılacak bir kişinin en fazla iş deneyim tutarı 3.250.215 TL olacaktır. Ancak, eğer teklif zarfı içerisine diploma haricinde iş deneyim belgesi konulursa bu süre 15 yıldan daha fazla olarak değerlendirilebilecektir.

 

2. İdari şartname ve ilanda hangi mezuniyet belgesinin ihaleye sunulabileceğinin belirtilme zorunluluğu

Yapım Yönetmeliğinin 29/VIII maddesinde “Hangi mühendislik veya mimarlık bölümlerinin ihale konusu iş veya benzer işe denk sayılacağının ihale veya ön yeterlik ilanı ile ihale veya ön yeterlik dokümanında belirtilmesi zorunludur.” düzenlemesi yer almaktadır.

Mezuniyet belgesinin iş deneyim belgesi olarak kullanılabilmesi karşısında, hangi mühendislik veya mimarlık bölümlerinin ihale konusu iş veya benzer işe denk sayılacağının ihale ilanı ve dokümanında belirtilmesi zorunludur.

Ancak zaman zaman hangi mühendislik veya mimarlık bölümlerinin ihale konusu işe veya benzer işe denk sayılacağı tereddüt konusu olabilmektedir. Örneğin, ihale konusu iş veya benzer işe “mimarlık” bölümünün denk sayılacağı belirtilmiş bir ihaleye, “iç mimarlık bölümü mezunları” diplomalarını kullanmak suretiyle katılabilecek midir?

Esasen bu tür durumlarda, benzer iş kapsamında değerlendirilmesi gerektiği iddia edilen bölümün niteliği, bu bölümde verilen öğretim (ders içerikleri vb.) ile ihale konusu işin niteliği bir arada değerlendirilmek suretiyle bir sonuca ulaşılması gerekmektedir.

Bu çerçevede, kanaatimizce, iç mimarlık bölümünün niteliği ve bu bölümde verilen öğretim göz önünde bulundurulduğunda, iç mimarlık bölümü mezunlarının, mimarlık bölümü mezunlarına açık her ihaleye katılabileceğini söylemek mümkün gözükmemektedir. Bu noktada ihale edilecek işin niteliği yapılacak değerlendirmede önem kazanmaktadır. Bu çerçevede, söz gelimi bina tadilat, restorasyon vb. işlerde iç mimarlık bölümü diplomasının idari şartnamede ayrıca belirtilmemiş olsa da kullanılabileceğini düşünmekteyiz.

 

3. İş deneyimi “bulunmayan” mühendis ve mimarların mezuniyet belgesini kullanması

Yapım işlerinde iş deneyimi olarak mezuniyet belgesi kullanma imkanı, hem iş deneyimi bulunan hem de iş deneyimi bulunmayan mühendis ve mimarlar için söz konusudur. Ancak iş deneyimi bulunan ve bulunmayanlar açısından bu imkanın kapsamı farklı belirlenmiştir.

4734 sayılı Kanunun 62/h maddesine göre, iş deneyimi bulunmayan bir mühendis veya mimarın mezuniyet belgesi en fazla 15 yıl olarak dikkate alınabilecektir. Bu da iş deneyimi bulunmayan mühendis veya mimarın mezuniyet belgesi dolayısıyla en fazla 15*216.681 TL=3.250.215 TL’lik iş deneyimi sahibi olabileceği anlamına gelmektedir.

 

4. İş deneyimi “bulunan” mühendis ve mimarların mezuniyet belgesini kullanması

4734 sayılı Kanunun 62/h maddesine göre, iş deneyimi bulunan mühendis ve mimarlar için 15 yıllık süre sınırı uygulanmaz. Daha açık anlatımla, iş deneyimi bulunan mühendis ve mimarların mezuniyet belgelerini süre sınırına tabi olmaksızın iş deneyimi olarak kullanmaları mümkündür.

İş deneyimi bulunan mühendis ve mimarların mezuniyet belgelerini süre sınırı olmaksızın kullanabilmeleri karşısında, iş deneyim sahibi olunduğunun tevsikinin ne şekilde gerçekleştirileceği önem kazanmaktadır. Buna yönelik olarak Yapım Yönetmeliğinin 39/XII maddesinde “Mezuniyet belgelerinin iş deneyimini tevsik için sunulması durumunda; mezuniyetten sonra geçen sürenin onbeş yıldan fazlasının değerlendirmeye alınabilmesi için, başvuru veya teklif kapsamında mezuniyet belgesi sahibine ait yapım işine ilişkin bir iş deneyim belgesinin sunulması zorunludur.” düzenlemesine yer verilmiştir. Buna göre, 15 yıldan fazla sürenin dikkate alınmasını isteyen kişi, teklif dosyası kapsamında ayrıca yapım işine ilişkin iş deneyim belgesi sunacaktır.

Konuya ilişkin olarak Genel Tebliğin 43.2. maddesinde  “Mezuniyet tarihinden sonra geçen süre on beş yıldan fazla olan mühendis ve mimarların, on beş yıldan fazla mezuniyet sürelerinin de değerlendirilebilmesi için, başvuru veya teklif kapsamında mezuniyet belgesi sunulan mühendis veya mimara ait yapım işine ilişkin bir iş deneyim belgesi (iş bitirme, iş durum, iş denetleme, iş yönetme) sunulması gerekli olup, iş deneyim belgesi sunulmaması durumunda mezuniyet tarihinden sonra geçen sürenin on beş yıldan fazlası dikkate alınmayacaktır. Bu kapsamda sunulacak iş deneyim belgesine konu işin, geçici kabul tarihinin veya gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin % 80’ine ulaştığı tarihin, ihale ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son on beş yıl içinde olması koşulu aranmaz.” açıklaması yapılmıştır.

Acaba teklif kapsamında sunulan iş deneyim belgesinin ihale konusu işle aynı veya benzer iş kapsamında olması gerekli midir?

Mevzuat düzenlemeleri incelendiğinde, teklif kapsamında sunulacak iş deneyim belgesinin ihale konusu işle aynı veya benzer işe ilişkin olma şartının öngörülmediği, dolayısıyla herhangi bir yapım işine ilişkin (doğrudan teminle yaptırılmış olsa dahi) iş deneyim belgesi sunulmasının yeterli olduğu anlaşılmaktadır.  2013/UY.II-3812 sayılı Kurul kararında da “…Yukarıda yer verilen düzenlemelerde mezuniyet belgelerinin iş deneyimini tevsik için sunulması durumunda mezuniyetten sonra geçen sürenin 15 yıldan fazlasının değerlendirmeye alınabilmesi için, mezuniyet belgesi sahibine ait “yapım işine ilişkin bir iş deneyim belgesi”nin sunulmasının zorunlu olduğu belirtilmiş olup, mezuniyet belgesi sahibine ait iş deneyim belgesinin “ihale konusu iş veya benzer iş”e ilişkin olması yönünde bir kısıtlama getirilmediği, düzenlemelerdeki amacın da ihale konusu iş veya benzer işe ilişkin iş deneyim belgesi bulunmayan isteklilerin ihaleye katılımının sağlanması olduğu anlaşılmaktadır. Bu açıdan bakıldığında mühendis veya mimarların aldıkları lisans eğitimine uygun bir yapım işine ilişkin iş deneyim belgesi sunmaları halinde mezuniyet belgelerinin 15 yıldan fazla kısmının da benzer iş olarak değerlendirileceği anlaşılmıştır.” denilmiştir.

 

5. Gerçek kişilerin mezuniyet belgesi kullanması

Gerçek kişi mühendis veya mimarların mezuniyet belgelerini iş deneyim belgesi olarak kullanması mümkündür. Buna göre, söz gelimi Ahmet Demir (İnşaat Mühendisi) veya Sarı Müteahhitlik (Mehmet Sarı) şeklinde odaya kaydolan gerçek kişilerin mezuniyet belgelerini ihalelerde başka herhangi bir şart olmaksızın iş deneyimi olarak kullanmaları mümkündür.

 

6. Tüzel kişilerin mezuniyet belgesini kullanması

4734 sayılı Kanunda 5812 sayılı Kanunla değişiklik yapılmadan önce, mezuniyet belgesini iş deneyimi olarak kullanma imkanı sadece gerçek kişilere tanınmıştı. Ancak 5812 sayılı Kanun tüzel kişilerin de belli şartlar altında mezuniyet belgesini iş deneyimi olarak kullanabilmesine imkan tanımıştır.

Tüzel kişinin, ortağı olan mühendis veya mimarın mezuniyet belgesini kullanabilmesi için, bu ortağın tüzel kişinin % 51 veya daha fazla hissesine sahip olması ve bu sahipliğin en az beş yıldır kesintisiz olarak devam ediyor olması gerekmektedir. Buna göre, mimarın % 51 veya daha fazla hissesine sahip olduğu tüzel kişiler ile mühendisin % 51 veya daha fazla hissesine sahip olduğu tüzel kişiler bu Kanun hükmünden faydalanabilecektir.

 

Kaynak: Malihakem